Tìm Hiểu Về Tân Ước Là Gì - Tìm Hiểu Kinh Thánh Tân Ước

      124
Tìm Hiểu về TÂN ƯỚC – Học Hỏi Kinch ThánhBẢN CHẤT – NGUỒN GỐC TÂN ƯỚC1. Cách thức biên soạn, gìn giữ, sưu tập các sách Kisơn giáo đầu tiên2. Lưu trữ và đón nhận các tuyệt phẩm Kisơn giáoII. PHƯƠNG PHÁPhường. ĐỌC TÂN ƯỚC1. TƯƠNG QUAN CÁC PHƯƠNG PHÁP. GIẢI THÍCH2. MẶC KHẢIIII. THẾ GIỚI CHÍNH TRỊ – XÃ HỘI THỜI TÂN ƯỚC 1. THẾ GIỚI CHÍNH TRỊIV. THẾ GIỚI TÔN GIÁO VÀ TRIẾT HỌC THỜI TÂN ƯỚC

BẢN CHẤT – NGUỒN GỐC TÂN ƯỚC

I. Bản chất của Tân Ước

Thuật ngữ “Khế ước” (Hợp đồng, chúc thư: Testament): trcầu lúc có nghĩa là một tổng thể những cuốn sách, nó muốn diễn tả đối sánh nổi trội giữa Thiên Chúa và bé người.

Bạn đang xem: Tìm Hiểu Về Tân Ước Là Gì - Tìm Hiểu Kinh Thánh Tân Ước

Đối với người Do Thái, thuật ngữ “Giao ước” (giờ Do Thái là Bơ-rit, giờ Hy Lạp là Đi-a-thê-kê) diễn tả một sự thỏa thuận mang tính mãi mãi của Thiên Chúa với Noe (St 9, 8-17); Abrasi mê (St 12, 1-2); Davit (2Sm 7, 8-16). Đặc biệt là giao mong được ký kết với dân Israel qua Môsê (Xh 19,5).

Khoảng 600 năm trcầu Khi Chúa Giêsu giáng sinc và trong bối chình họa nmong mất, nhà tan, Giêrêmia đã đề cập đến một “Giao ước mới” (Gr 31, 31-34). Từ “mới” ở đây phải được phát âm theo nghĩa “làm mới lại”, khái niệm này được các Kisơn hữu đầu tiên hiểu Lúc nhớ lại lời nói của CGS trong bữa tiệc ly “Này là máu Ta, máu giao mong mới” (Mt 26,28). Qua cái chết và phục sinh của Chúa Kitô, Thiên Chúa đã tái lập giao mong ko phải chỉ với dân Israel mà là với hầu như nhân loại.

1. Cách thức biên soạn, lưu lại, sưu tập các sách Kisơn giáo đầu tiên

a. Các bản vnạp năng lượng biên soạn ra đời bởi các Kiđánh hữu

CGS đã không để lại những bản văn liên quan đến mạc khải của Ngài. Ngài cũng không trực tiếp viết lại lời nào, cũng không sai bảo mang đến các môn đệ ghi lại lời Ngài dạy.

Vả lại, các Kitô hữu đầu tiên đã sốt sắng sống trong bầu khí đầu tiên của ngày cánh tầm thường. Đối với họ những ngày tận cùng sắp xảy ra và họ xác tín CGS sắp trở lại (1Cr 16,22) “Manaratha: Lạy CGS, xin hãy đến” (Kh 22,20).

Sự mửa nóng đợi ngóng ngày Chúa trở lại đã ngnạp năng lượng cản các Kisơn hữu sơ khai viết lại các sự kiện cho các thế hệ sau này.

b. Các tlỗi Phaolô

Các thỏng của Thánh Phaolô đã trở thành những bản vnạp năng lượng chương thơm Kitô giáo đầu tiên nhằm giải quyết các vấn đề tương quan đến sự kiện cánh bình thường.

Phaolô, một con người dịch rời, rao giảng ĐKT từ thành này thanh lịch thành khác, vì thế, các lá tlỗi là phương thơm tiện liên lạc với các anh chị em tân tòng sống xa ngài.

Vào những năm 50, Phaolô đã viết những tuyệt phẩm đầu tiên mà chúng ta biết đến: 1Tx, Gl, Pl, Plm, 1-2Cr, Rm (Đệ nhất khiếp bộ). Mỗi lá thư với một sắc thái sự so sánh nhằm diễn tả mối bận trung khu của Phaolô trmong những nhu ước cấp bách của một cộng đoàn nào đó về một vấn đề cụ thể.

Do vậy, thần học của Phaolô không phải là thần học hệ thống, nhưng mang nặng tính mục vụ với thực hành đức tin. Ví dụ, Bí Tích Thánh Thể chỉ được đề cập vào một lá thỏng không nhằm điều gì khác rộng là xua tung đi những lạm dụng trong việc bẻ bánh Thánh Thể tại Côrinđánh (1Cr 11,17-35).

Vào những năm 60, cái chết của các thị chứng nhân về cuộc đời và sự nghiệp của CGS góp phần làm xuất hiện các thỏng nhằm mục đích liên lạc giữa các mục tử và cộng đoàn. Thậm chí có những lá tlỗi không trực tiếp vì chưng Phaolo soạn thảo tuy nhiên đã được đề tựa nhân danh ông như một sự tiếp nối tinch thần và quyền bính của ông trên cộng đoàn. Ví dụ: 2Tx, Cl, Ep, 1-2Tm, Tt. Các thỏng này được Gọi là “Đệ Nhị Kinc Sở Tlỗi Phaolo” vì chúng được soạn thảo khoảng tầm từ năm 70-100, sau khi Phaolô qua đời.

Giáo huấn của những thỏng Đệ Nhị Kinch Bộ mang tính phổ quát và thường hằng. Ví dụ: Cl 2, 4-8; Ep 4, 1-6: nỗ lực phát thảo một thần học về Giáo Hội phổ quát hơn là trình bày những sự kiện của Giáo Hội địa phương; tlỗi 2Tx giữ trung ương cản lại hầu hết kẻ từ mãn nghĩ về về kiểu cách của chính bản thân mình.

3 lá thư 1-2Tm, Tt còn gọi là thư mục vụ bởi vì đó là nỗ lực bảo vệ cơ cấu của Hội Thánh nhằm bảo đảm sự sống còn của Giáo Hội mang lại các thế hệ Kisơn hữu sau này.

Theo số đông các học đưa, rất nhiều thỏng biết đến của thánh Phêrô, Giacôbê và Giuđa cũng xuất hiện vào sau năm 70 và đề cập những vấn đề muộn thời rộng.

3 tlỗi của Gioan được được hiểu vào nhóm “các thư công giáo / thỏng chung”, tên mà các Kisơn hữu Đông Phương gán cho các người sáng tác nói tới mang tính chất ít nhiều.

c. Các Tin Mừng

TM Maccô được biên soạn trong những năm 60 hoặc ngay sau biến cố 70, nhằm thuật lại các hành động và lời giảng dạy của CGS, đặc biệt là những phnghiền kỳ lạ, điều mà các tuyệt phẩm kể trên ko đề cập đến. Thứ tự các sự kiện trong TM cũng tùy thuộc vào các vấn đề mà Kiđánh hữu thời đó sẽ đương đầu.

Ví dụ: việc nhấn mạnh đến sự cần thiết của nhức khổ và thập giá có thể bị tác động bởi những cuộc bách hại mà cộng đoàn Maccô vẫn phải gánh chịu (Mc 8, 31-33; 9, 30-32; 10, 32-34); hoặc vì đối tượng mà Mc nhắm tới không phải là phần lớn người thuần Do Thái, bắt buộc Mc giải thích thêm những thói quen thuộc, những tập quán dường như xa lạ với “dân ngoại” (Mc 7, 3-4).

Tin mừng Mt và Lc có thể được soạn thảo khoảng 10 hoặc trăng tròn năm sau Tin mừng Mc, nhằm trình bày phần lớn nhiều loại các biến cố quan liêu trọng tương quan tới CGS. Các tác giả này cũng kết hợp những trcầu tác: các đoạn vnạp năng lượng, các tường thuật, các truyền thống của các sưu tập đã thất lạc mà người ta viết tắc là Q.

Một thể thức văn uống cmùi hương khác cũng trình bày về Chúa Jesus vốn được gọi là Phúc âm thứ 4 (Tin Mừng Gioan) và được soạn thảo những năm 90 – 100.

Mặc dù có những nét đặc thù khu vực mỗi Phúc âm cơ mà điểm nhấn quan liêu trọng có tính khái quát của cả 4 Tin mừng là gìn giữ và truyền lại đến các độc giả vào cuối thế kỷ I những ký ức sống động của các thị chứng nhân về hoạt động vui chơi của Đức Kisơn cũng như về sứ điệp của Ngài.

Không một Tin mừng nào đề cập tới thương hiệu của tác giả. Thế phải, rất có thể mỗi Tin mừng đã được soạn thảo bởi các thánh sử mà theo một truyền thống đề không lấy phí vào cuối thế kỷ II: Maccô – người tiêu dùng đồng hành của Phaolô và Phêrô; Mattheo – một vào số 12; Lucca – người dùng đồng hành của Phaolô; Gioan – một trong các số 12. Các tác giả này chỉ nhằm thông truyền một cách trung thực nhất “biến cố Giêsu” của các thị chứng nhân của các Tông đồ.

d. Công Vụ Tông Đồ, Khải Huyền và Các loại sách khác

Công Vụ Tông Đồ coi như phần thứ nhị của một siêu phẩm mà phần thứ nhất chính là Phúc âm Luca (bắt nguồn và kết thúc cùng lúc ở thường thờ Giêrusalem), sẽ khi CVTĐ thuật lại các sinch hoạt của Kitô hữu ở mặt ngoài Giêrusalem và Giuđêa, hướng về phía Samaria và mang lại “đến tận cùng thế giới” (Cv 1, 6-11). Từ Giêrusalem với nhóm 12, Giáo hội tiến nhanh đến tận Roma với Phêrô và Phaolô. Những câu cuối của sách CVTĐ (28, 25-28) hướng sứ vụ sau này của Giáo Hội đến với muôn dân.

Tóm lại, tác phẩm này nhắm đến sự mãi mãi của Kisơn giáo và mối dây bền chặt của nó với CGS, cùng với Phêrô và Phaolô. Sự tiến nhanh của tôn giáo mới này ko phải là tình cờ, nhưng lại luôn được giải đáp bởi Thánh Thần, Đấng được không nên đến bởi chính CGS.

Sách Khải Huyền được biên soạn sau năm 70, theo thể văn uống “khải huyền” (vén mở, tỏ lộ, mặc khải). Đây là một thể vnạp năng lượng rất thịnh hành đối với Do Thái giáo như đã được sử dụng trong sách Daniel cùng Barút.

Trmong sự bách hại của các đại cường quốc, sách Khải Huyền nlỗi muốn đặt lại chủ quyền của Thiên Chúa trên lịch sử và cố gắng lý giải bằng những thị kiến về điều xảy ra dưới mặt đất cũng nlỗi bên trên bầu trời. Những thị kiến với những hình hình họa sống động phản ánh cuộc chiến giữa Thiên Chúa với các thế lực tinh thần xấu xa.

Nét đặc thù của sách này là 7 lá tlỗi đậm nét văn uống chương Khải Huyền được gửi tặng 7 giáo đoàn. Đặc biệt khi diễn tả thuộc tính của Thiên Chúa bằng những biểu trưng vượt quá cách tế bào tả thông thường, ta muốn nói với các Kisơn hữu cuối thế kỷ I rằng vương quốc của Thiên Chúa vượt quá lịch sử mà họ vẫn sống. Và dù không thể phát âm được mặt trái của những nhức khổ phải chịu, nhưng tác giả gợi lên vào họ niềm hy vọng rằng Thiên Chúa sẽ đến giải pngóng bọn họ.

Còn những hình thức văn chương thơm khác nữa dưới dạng thỏng tuy vậy muộn thời rộng và cũng đã ảnh hưởng đến đời sống các ki-đánh hữu thế kỷ I. Chúng có dáng dấp của một lá thư, tuy nhiên nội dung lại gần rộng với một bài giảng (thư 1Pr) hay một lời đả kích (Thư Giacôbê).

Tlỗi nhờ cất hộ tín hữu Do Thái, phần kết là một bức thư tuy vậy độc giả chỉ được xác định qua nội dung tlỗi. Giọng văn uống chải chuốt của thư sở hữu dáng dấp của thể văn hùng biện Hy Lạp hoặc của Alexandria. Nội dung tlỗi đào sâu về Kitô học: Con Thiên Chúa cần giống chúng ta trong mọi sự ngoại trừ tội lỗi. Ngài vượt trên các Thiên Thần và cả Môsê. Qua cái chết vào bốn biện pháp là vị Thượng Tế Tối Cao, Ngài đã thế thế nền phụng tự và chức bốn tế của Do Thái giáo.

Thỏng 1Ga rất khó xếp loại vì không có hình thức của một lá thư, cũng không hề đề cập gì đến tác giả. Nội dung tlỗi bàn về những vấn đề giống như với Phúc âm thứ 4 (Thiên Chúa là Tình Yêu); thỏng không đề cập gì đến sự bách hại mà lại cảnh báo sự bất hòa trong nội bộ cộng đoàn và những mầm móng ly giáo.

2. Lưu trữ và đón nhận các tác phẩm Kisơn giáo

Những tuyệt phẩm vnạp năng lượng chương Kisơn giáo được nói bên trên, rất có thể được biên soạn trong những năm 50-150. Những tác phẩm này ko chỉ được giữ lại nhưng mà còn được được hiểu nlỗi những sách thánh cùng với hầu như thẩm quyền tương tự. Hơn nữa, còn được coi nlỗi Tân Ước trong đối sánh tương quan với Cựu Ước.

a. Những tác phẩm có nguồn gốc từ các Tông đồ là đích thức tuyệt giả hình

Nhiều tác phẩm Mặc dù ko được trực tiếp viết vị chính các Tông đồ, tuy nhiên nhân danh các Tông đồ và vì nuốm, sở hữu cùng một tinc thần và thế giá của các ngài.

Ví dụ: Tác giả 4 Tin mừng được gán đến các Tông đồ: Mattheu, Gioan hoặc đến những người đồng hành với các ngài: Macteo và Lucca.

Sách Khải Huyền được Giáo hội Đông pmùi hương đón nhận tổng hợp, sẽ khi chỉ được Giáo Hội Tây Phương chấp nhận một phần vì nhận ra vào đó xuất hiện thương hiệu tông đồ Gioan (Ga 1, 1-2; 22,8). Tuy nhiên, Denys L’Alexandre (250) cho rằng sách này ko thể bởi Gioan biên soạn.

Tlỗi Do Thái, dù độc giả có thể là tín đồ cội Do Thái ngơi nghỉ Roma vào cuối thế kỷ I hoặc đầu thế kỷ II, tuy vậy tác phẩm này ko có thương hiệu vào danh sách các sách thánh đầu tiên bên Tây Pmùi hương. Tuy nhiên, từ cuối thế kỷ II các tín hữu Đông Phương nhìn nhận sách này vị nhận định rằng được viết bởi Phaolô. Cuối thế kỷ IV đầu cụ kỷ V, Giáo hội Latin cũng nhìn nhận tlỗi Do Thái là của Phaolô và cũng thuộc về quy điển.

Mặc dù vậy, nguồn gốc Tông đồ không phải là tiêu chuẩn hay đối mang đến việc lưu trữ hoặc công nhận các tác phẩm.

Ví dụ: những lá tlỗi được viết nhân danh Phaolô hoặc bởi ngài cho giáo đoàn Côrinđánh (2Cr 2,4) hoặc tới Laođitê (Cl 4,16) cũng nlỗi những bức thỏng mạo danh Phaolô dường như không còn trường thọ.

Cuối thế kỷ II, “Tin Mừng theo thánh Phêrô” đã bị một giám mục chối bỏ vì nội dung không đúng lạc của nó, cũng như nghi ngờ tính chính thống về tác giả của siêu phẩm này. Bên cạnh đó, có rất nhiều “ngụy thư” mạo danh các Tông đồ đã bị thẩm quyền của Hội Thánh chối bỏ.

b. Tầm quan trọng của các cộng đoàn Kisơn hữu nhận thư

Các cộng đoàn này đóng một vai trò quan lại trọng vào việc gìn giữ cũng nhỏng đón nhận các tác phẩm. Điểm đáng ghi nhận là ko một tác phẩm nào được thân tặng cộng đoàn Giêrusalem hoặc Palestimãng cầu được giữ giàng. Lý giải hiện tượng này, người ta đến rằng sự vướng víu của cuộc nổi loạn Khi người Do Thái chống lại Roma trong những năm 66-70, đã trực tiếp gây ra lỗ hỏng này.

Cộng đoàn Antiokia ngơi nghỉ Syria chắc rằng đã nhận được được Tin Mừng Mattheu vày Tin Mừng này sẽ tác động rất cao lên cộng đoàn.

Giáo hội vùng Tiểu Á (Êphêsô và Hy Lạp) lưu lại phần lớn các tác phẩm Tân Ước: các thư Phaolô, những thỏng Gioan, cả Tin Mừng Lucca và sách Cvtđ. Người ta mang đến rằng có được như thế, là nhờ các cộng đoàn này đã giữ được mối dây liên lạc thường xuyên ổn với các Tông đồ. Tầm quan liêu trọng của cộng đoàn này giúp lý giải việc cài cùng giữ gìn ngay lập tức cả các lá thư ko lâu năm và ít quan tiền trọng, bởi vì học gồm một côn trùng liên quan đến một vài nhân vật thế giá vào cộng đoàn nhỏng Philêmôn hay Giuđa.

c. Sự tương ứng với luật đức tin

Thuật ngữ “Canon” trcầu lúc được gọi là “bộ sưu tập các sách quy điển”, nó diễn tả niềm tin bình dân của các cộng đoàn Kiđánh hữu. Niềm tin này chính là chuẩn mực để lượng giá tính chính thống các tuyệt phẩm Kiđánh giáo.

Câu chuyện minh họa Separion (Giám mục thành Antiokia) khoảng năm 190 sau khi phát âm Tin Mừng thánh Phêrô đã nhận thức nhiều điểm dị biệt và nhất là nội dung chịu đựng những ảnh hưởng của lạc thuyết Docetisme (ảo thân thuyết: chủ trương CGS không phải là người thật). Chính vì thế, Separion đã ngnạp năng lượng cấm sử dụng sách này.

Một vài siêu phẩm ngộ đạo thuyết cũng giả định rằng CGS đã ko chết thực sự trên thập giá. Đang Khi đó, 4 Tin mừng và các thư Phaolô nhấn mạnh đến tính cách trọng tâm của thập giá và cái chết của CGS.

Sự tế bào tả cặn kẻ về cái chết của Stêphanô trong sách CVTĐ (Cv 7, 1-60) có thể được gợi hứng bởi các cộng đoàn Kitô hữu sơ knhị, vị trí mà máu các vị tử đạo được chứng thực là hạt như là đức tin của Giáo Hội.

II. PHƯƠNG PHÁP ĐỌC TÂN ƯỚC

Các sách Tân Ước được viết dưới nhiều hình thức văn chương sự khác biệt, thế đề nghị, để tìm phát âm cách giải thích cũng nlỗi khám phá ra ý nghĩa của bản văn uống, cần phải có những pmùi hương pháp giải thích tương hợp. Khoa học đương đại đề nghị cách tiếp cận bản văn sự so sánh mà tiếng trình độ đọc là “phê bình bản văn”, theo nghĩa phân tích một cách cẩn thận.

1. TƯƠNG QUAN CÁC PHƯƠNG PHÁP GIẢI THÍCH

a. Phê bình bản văn

Các sách Tân Ước đã được biên soạn từ thời điểm cách đây rộng 2000 năm bằng tiếng Hy Lạp. Cho tới thời điểm này, không còn một ngulặng bản nào còn được giữ lại. Điều chúng ta có chỉ cần vô số những bản sao chép lại bằng tiếng Hy Lạp trong những năm khoảng tầm từ bỏ 150 đến lúc phát minc ra máy in (do Guitenbery-1450). Những bản sao chép này có nhiều điểm dị biệt vì chưng không nên lỗi Khi sao chép hoặc bị sửa lỗi vì những người sao chép. Việc so sánh các điểm lạ thường giữa các bản văn được sao chép phát âm là phê bình văn bản.

Các văn uống kiện trực tiếp giúp tái tạo lại nguyên ổn văn uống Tân Ước (Cảo bản), người ta thường xuyên nói đến 2 các loại sau:

* Chỉ thảo (Viết bên trên thảo mộc Papyrus): Phường.52, P..66, P..45,… nhiều số tìm thấy ở Ai Cập.

* Cảo bản (da thuộc): tập lục Vaticano (B), tập lục Sinaitico (V), tập lục Alexandrimus (A), tập lục Beza (D).

Xem thêm: Nghĩa Của Từ : Yummy Là Gì ? (Từ Điển Anh Nghĩa Của Từ Yummy, Từ Yummy Là Gì

Ví dụ: Lc 15,21 cùng với Lc 15, 18-19

b. Phê bình bản văn lịch sử

Các tác giả Tân cầu tìm cách thông truyền cho gọi giả của mình sứ điệp nào đó của CGS. Để gọi được một cách chính xác điều tác giả muốn nói, cần phải có một gọi biết nhất định về cổ ngữ, văn phạm, thành ngữ, phong tục, văn hóa,… của môi trường nơi tác giả vẫn sống.

Ví dụ, Mc 7, 11-12 nói tới Corban: của thánh. Để gọi khái niệm này, rất cần được đặt hầu như câu hỏi: câu này mong mỏi nói đến điều gì? Liên quan lại tới phong tục nào? Đâu là xúc tích và ngắn gọn của nó? Đâu là vụ việc tương quan đến độc giả của Mc?

Làm sáng tỏ những vấn đề này để đọc đúng thái độ của CGS trong các trình thuật của Mc là nền tảng mang đến toàn bộ số đông giải thích Kinh Thánh.

c. Phê bình tài liệu gốc

Khởi đi từ các lời truyền khẩu hoặc các tài liệu có trcầu, các bản vnạp năng lượng Tin Mừng đã được viết ra với những nét tương đồng hoặc quái dị. Điều này được thấy rõ trong Tin Mừng Nhất lãm. Phướng pháp này nghiên cứu sự hình ảnh hưởng lẫn nhau giữa các bản vnạp năng lượng khi cùng trình bày một vấn đề tương đương.

Ví dụ: so sánh Mt 22, 34-40 và Lc 10, 25-28 (ghi nhận thêm các điểm giống và khác nhau; sự không giống nhau thể hiện điều gì?)

d. Phê bình các hình thái của bản văn

Các sách Tân Ước được viết dưới những hình thái sự khác biệt, yêu cầu cần có những hình dáng sự khác biệt để tiếp cận bản vnạp năng lượng.

Ví dụ: Tin mừng, các Thư, Khải Huyền.

Các bản văn Tin mừng được trình bày dưới nhiều dạng hình thức khác nhau: Bài trần thuật về thời ấu thơ, về những phép lạ, dụ ngôn, cuộc khổ nạn…

Ví dụ: Lc 17,26-37: ngày cánh phổ biến và phán xét

e. Phê bình cấu trúc

Nghĩa là sắp xếp các đưa ra tiết bản văn uống vào một cấu trúc tổng thể hài hòa.

Có ba cấu trúc chính vào các bản văn Tân ước: (1) Cấu trúc đồng tâm (kết cấu chân đèn), (2) Cấu trúc tuy nhiên tuy nhiên, và (3) Cấu trúc theo ý tưởng.

Ví dụ:

*

2. MẶC KHẢI

Mặc khải bao gồm hành động cứu độ của Thiên Chúa mang đến nhỏ người đồng thời với việc giải thích mang đến hành động này bởi những người được Thiên Chúa kêu đọc và trả lời làm điều đó.

Nhỏng một hành động, bản vnạp năng lượng Thánh gớm tế bào tả những điều Thiên Chúa làm chỗ dân Do Thái cũng nlỗi Chúa Jesus. Thánh Kinch cũng đến chúng ta lời giải thích về hành động này. Ví dụ, lời giải thích về giao cầu Sinai của các tiên tri, lời giải thích về sứ mạng của CGS do chính Ngài hoặc các tông đồ.

NGHĨA VĂN TỰ HAY NGHĨA ĐEN

Muốn ám chỉ điều mà tác giả Thánh tởm thực sự muốn nói và thông truyền đến các đọc giả qua những điều mà các ngài viết ra.

Ví dụ: trình thuật về việc giáng sinch của CGS theo Lc và Mt

NGHĨA BÊN KIA CỦA VĂN TỰ

Vì là một bản văn uống được linch hứng mà Thiên Chúa là tác giả chính, buộc phải ngoài những điều tác giả Kinh thánh cố nhu cầu viết ra, cũng chính qua bản văn đó, con người mỗi thời đai, dưới sự giải đáp của Chúa Thánh Thân và được phối hợp những đọc biết cũng nhỏng tởm nghiệm sống đức tin của các thế hệ đi trmong, khám phá ra những điều mới mẻ hơn giúp củng cố đức tin và cải thiện đời sống phong hóa.

(phát âm giáo trình Dẫn vào Tân mong, Lm. Trịnh Hưng Kỷ, ĐCV Thánh Giuse Saigon, Cmùi hương V: Bản văn Tân Ước)

 

III. THẾ GIỚI CHÍNH TRỊ – XÃ HỘI THỜI TÂN ƯỚC

 1. THẾ GIỚI CHÍNH TRỊ

a. Thời đại tiền trcầu thế kỷ I

Vào những năm 333TCN, sau thời điểm chiếm đóng Tyrô và Phônêcia, Alexandre đại đế mở rộng tầm kiểm soát bên trên Samaria và Giuđea. Không đối kháng giản đây chỉ nên cuộc xâm chiếm lãnh thổ mà nguy hiểm hơn, là ban đầu từ thời điểm này, người Do Thái phải đối đầu với một cuộc đồng hóa của văn uống minch Hy Lạp và Đông Phương thơm.

Từ năm 323 – 175 TCN

323-175 Tcông nhân xđọng Palestine bị thống trị bởi các vua Hy Lạp.

Sau cái chết của Alexandre đại đế, đế quốc Hy Lạp của ông phân chia làm bốn vương quốc:

+ Makedonia: thuộc quyền Cassandro

+ Thracia: thuộc quyền Lysimaco

+ Xyria: thuộc quyền Seleucus

+ Ai Cập: thuộc quyền Plôtemeô

Các thượng tế Do Thái bị chèn ép bởi hai gọng kìm: Seleucus (miền Bắc) và Plotemeo (miền Nam) thường xulặng thống trị Giuđa. Tuy nhiên, đây là những năm Do Thái được bình an về mặt tôn giáo và nhất là có mối giao hảo về các mặt chính trị cũng như thương mại với nhà Plôtemêô. Cộng đoàn Do Thái kiều tại Ai Cập mặc dù nhỏ bé tuy thế quan trọng bởi vì đang thực hiện được tại Alexandria vào thời gian năm 270 TCN bản dịch Kinch Thánh Cựu Ước từ giờ Hipri ra giờ đồng hồ Hy Lạp, được thực hiện vì chưng 70 học tập giả, phải có cách gọi khác là bản LXX.

Trong khoảng tầm những năm 223 -200TCN, vua Seleucus Antioteo III có áp lực lớn trên nhà Plôtemêô và kiểm soát trên hoàn toàn lãnh thổ Do Thái. Tuy nhiên, vị vua này không nhiều tỏ ra hà khắc với dân Do Thái và còn hứa trợ cấp cho đền thờ Jerusalem. Seleucus IV (187 – 175) bé của Antioco III bị mất dần hình họa hưởng với sự lớn dần của đế quốc Roma.

Từ năm 175 – 63 TCN

Antiôcô Epiphane (175-164 TCN), tham vọng phổ biến văn hóa, tôn giáo Hy lạp vào toàn phạm vi hoạt động. Phong trào Hy hóa này gặp gỡ sự chống trả táo tợn liệt của người Do Thái, điều đó đang dẫn cho cái chết của ông Êlêazarô bên cạnh 90 tuổi với một mẹ cùng với bảy bạn con Chịu đựng tử đạo. (2Mcb 6,18 – 7,42).

167TCN Mattathia và 5 fan nhỏ của ông đề xướng cùng chỉ đạo một trận đánh tranh mãnh lâu hơn (166-142TCN) nhằm giành lại tự do cho quê nhà từ tay tín đồ Hy Lạp. Lợi dụng sự phân hóa thiết yếu trị của nhà Seleucus cũng tương tự sự ảnh hưởng của Roma, 3 anh em công ty Mattathia: Giuda (còn được gọi là Maccabe), Gionathan, cùng Sitháng đang giành được thành công vào năm 164TCN. Biến nạm này được khắc ghi bởi nhị sự kiện đặc trưng là: Tkhô hanh tẩy cùng cung hiến thường thờ. (1Mcb 4, 36-61; 2Mcb 10, 1-8).

Sau khi Giuđa tử vong, Gionathan được phong làm cho thượng tế năm 152 với thống trị chon đến năm 143 (1Mcb 9,23 – 12,52). Vào năm 142, Sitháng được thai làm cho thượng tế và đưa dân Do Thái ra khỏi ách thống trị của fan Makêđônia sau năm 170.

Sau Khi Simon bị giết, Gioan Hyrcanô (bé của Sitháng, 135-104TCN) nhậm chức thượng tế (1Mcb 16, 11-24) và bước đầu một triều đại new Hotline là Hasmônêô.

Những vua kế nghiệp Hyrcano I là Aristobulô I (104-103TCN), Alexandro Jannêô (103-76), rồi Hoàng hậu Alexandra (76-67) dẫu vậy bởi không thể giữ chức thượng tế của chồng nên gán cho con cả là Hyrcano II, nhưng mà người bé đồ vật là Aristobulo II thủ đoạn chiếm ngôi gây nên 1 thời kỳ tranh ma chấp khiến go giữa hai anh em cơ mà công dụng là căn nguyên dẫn tới việc can thiệp của fan Roma. Tướng Pômpêô tấn công Aristobulo II rồi chỉ chiếm thành Jerusalem năm 63Tcông nhân cùng xáp nhập xứ đọng Palestine vào thức giấc Syria.

Từ năm 63Tcông nhân – 4SCN: sự kẻ thống trị của Roma, Herode đại vương

Thực quyền ở Palestine khi đó không phía bên trong tay Hyrcano II mà nằm trong tay Antipatro, tín đồ Idumea (mạn phái mạnh Giudea) với là cận thần Hyrcano II. Để trả ơn bởi đã hỗ trợ tướng tá Pompeo và giúp cả vua Caesar trong cuộc chinh phạt Ai Cập năm 47, Caesar vẫn phong vương mang đến Hyrcano II cùng đặt Antipatro có tác dụng tổng trấn toàn quyền xứ Giudea.

Lợi dụng chức quyền, Antipatro cử nhì fan bé vào đông đảo chức quan tiền trong: Phasaêlê có tác dụng thị trưởng thành Jerusalem cùng Hêrôđê, nhỏ đồ vật, có tác dụng tổng trấn xứ đọng Galilea, Celescyria (Bắc Liban) với cả Samaria.

Con của Aristobulo II là Antigônô nổi dậy chống lại Hyrcano II và gia đình Antipatro. Antigônô vẫn cắt tai Hyrcano II rồi bắt đi lưu đày, tống giam Phsaêlê nhằm rồi tiếp đến bắt buộc từ bỏ vận. Hêrôđê chạy sang trọng Rôma và được nhà vua Antôniô phong vương.

Sau khi lén lút trở về Palestine, Hêrôđê ly dị vợ bản thân là Đôriđê (fan Iđumê) nhằm cưới Ariamine (cháu Hyrcano II). Cuộc hôn nhân cùng với tôn thất Hasmônêô này sẽ khiến cho việc đăng quang của Hêrôđê phát triển thành danh chánh ngôn thuận.

Để củng nỗ lực nsợi kim cương, Hêrôđê luôn luôn search chỗ dựa bền vững chỗ nhà vua Rôma là Antonio rồi cho tới Octaviano. Đồng thời nhằm củng gắng lòng dân ông ko tiết chi phí cho vấn đề tái thiết thường thờ Jerusalem trong nhiều năm từ năm 20/19TCN-63SCN (Mc 13, 1-2), ông còn cho kiến thiết hoàng cung, tạo ra đồn Antonio tương tự như những tỉnh thành phệ khác: Caesaria miền Duyên Hải, Tyro và Sidon, Damas xung quanh biên thuỳ. Nhưng Hêrôđê cũng không hề thua kém phần gian xảo và đưa hình qua mẩu chuyện sát hại những hài nhi (Mt 2, 1-12).

b. Tình hình chính trị vào Thế kỷ I: rất có thể chia thành tía giai đoạn:

A/ Trong những năm đầu của nuốm kỷ

Sau khi Hêrôđê đại vương bỏ mạng, Archelao được hiện ra vì Matheke, cùng là bạn bè ruột với Hêrôđê Antipa, kế vị phụ thân bản thân (4TCN-6SCN). Nhưng bởi vì cơ chế ách thống trị hung ác yêu cầu đã biết thành hoàng đế Rôma cách chức và cho đi lưu đày làm việc Vienne (nước Áo ngày nay). Từ năm 6-41, xđọng Idumea, Giuđea cùng Samaria biến đổi một tỉnh giấc của đế quốc Rôma vị một tổng trấn cai trị.

Về phần xđọng Galilêa cùng Pêrêa từ năm 4Tcông nhân – 30SCN bởi vì Hêrôđê Antipage authority giai cấp. Chính ông sẽ mang đến giết thịt Gioan Tẩy Giả vị sẽ ngăn cản ông cưới Hêrôđia, bà xã của anh ý mình (Philipphê) (Mt 14, 1-12) với đã đối xử man rợ với CGS vào cuộc thương thơm nặng nề (Lc 23, 8-12).

Philipphê (4TCN-34SCN) con của Hêrôđê đại vương và Clêôpatra, thống trị gần như xđọng mặt Đông miền thượng lưu giữ sông Giođan với Hồ Gênêzaret mà phần lớn cư dân là ngoại giáo.

Về phần các hoàng đế Rôma, thừa kế nsợi tiến thưởng của Caesar, Octavianô sau khi được hậu thuẫn bởi vì nghị viện, xưng danh là Augussơn vào khoảng thời gian 27TCN, từng bước thâu tóm cục bộ quyền lực tối cao toàn vương quốc mà lại trước đó trực thuộc quyền toàn cục nghị viện Rôma. Chính chính vì như thế ông được Điện thoại tư vấn là nhà vua đầu tiên của đế quốc Rôma.

B/ Thế hệ thiết bị nhị trường đoản cú Hêrôđê đại vương

Thừa kế ntua vàng từ bỏ những chú: Archêlao với Philipphê, Hêrôđê Agrippage authority I được nhà vua Claudio (44-54) chỉ định có tác dụng vua toàn cõi Palestine (41-44). Ông nỗ lực trầm trồ đạo đức để đưa lòng các vị lãnh đạo Do Thái và vẫn ra lệnh làm thịt Giacôbê bằng hữu với Gioan con của Giêbêđê. (Cv 12,1-2).

Sau lúc Hêrôđê Agrippa I chết thật (Cv 12, 20-23), Palestine lại được đặt dưới quyền bởi tổng trấn Roma. Cuộc sống trụy lạc cùng cường bạo cộng với việc giai cấp vụn về của các vị tổng trấn này đang gây ra một làn sóng cuồng nộ và cản lại của người Do thái như nhóm “Dao Găm” (khủng cha bởi dao găm), hoặc trào lưu cuồng nhiệt độ Zelot (số đông kẻ cuồng tín của lề luật).

Hai năm tiếp theo cuộc đại hỏa hoạn thành Rôma (tháng 7 năm 64) hoàng đế Nêron (54-68) bách sợ kinh hoàng Kiđánh hữu tại Rôma, và theo một truyền thống cuội nguồn an toàn và tin cậy, nhị vị tông trang bị Phaolô với Phêrô đang Chịu tử đạo trong thời kỳ này.

C/ Thời kỳ vương vãi triều Flaviano (69-96)

Sau lúc Neron trường đoản cú gần cạnh năm 68, Vespasiano được tôn làm nhà vua năm 69. Titô con trai của Vespasiano lên kế vị phụ vương bản thân kế tiếp. Và cũng chính vào thời kỳ này, Jerusalem bị chiếm phần đóng, thường thờ bị tiêu diệt năm 70. Đômitianô, bạn con trẻ nhất của Vespasiano lên kẻ thống trị (81-96) cùng với chính sách bách sợ tàn khóc bạn Kiđánh hữu vị coi niềm tin Kisơn giáo là trọng tội theo công ty thuyết vô thần.

Trong thời kỳ thống trị công ty Flavianô, các cùng đoàn Kitô hữu mới xuất hiện thêm trên Antiotê, Ephêsô và Rôma. Các cộng đoàn này ngày càng trngơi nghỉ bắt buộc đặc biệt với từ từ cố gắng địa điểm mang đến cộng đoàn Jerusalem. Các Kiđánh hữu cội dân nước ngoài này càng ngày trở nên tân tiến cùng chiếm phần nhiều phần cùng với các Kiđánh hữu gốc Do Thái. Họ thiết kế một nền thần học riêng biệt cho chính mình Khi tuim xưng Đức Giêsu là Đức Chúa. Đây là điều có thể bị coi là phủ nhận tôn giáo độc thần của Do Thái giáo.

Sự tách bóc biệt dần dần và khác biệt hẳn ngoài hội đường Do Thái của các xã hội Kisơn hữu ghi dìm vào thời kỳ này:

+ Xa rời lối sinh sống mang hình (Mt 6,2; 23,6)

+ Đề phòng trước hồ hết bách sợ (Mt 10,17; 23,34) hoặc rất nhiều đào thải (Ga 9,22; 12,42; 16,2)

+ Phân biệt rõ môn sinh CGS cùng môn sinh Môsê (Ga 9,28)

2. Môi ngôi trường làng mạc hội

Các cộng đoàn Kiđánh hữu tiên khởi cũng giống như những người sáng tác Tân Ước hầu hết là tín đồ Do Thái, đề xuất ảnh hưởng của Do Thái giáo bên trên Tân ước là điều rất là phân biệt. Hình như, khởi đi tự sự bành trướng của Alexandre đại đế, người Do Thái sinh sống dưới tác động của văn hóa truyền thống Hy lạp buộc phải phần đông tín đồ Do Thái những biết nói giờ Hy lạp. Từ một gắng kỷ trước CGS noel, tín đồ Do Thái lại sống bên dưới sự đô hộ của đế quốc Rôma.

Do sống trong môi trường ngập cả văn hóa truyền thống Hy lạp, các bạn dạng vnạp năng lượng Thánh Kinc bởi giờ đồng hồ Do Thái cùng Aram đa số được dịch lịch sự giờ đồng hồ Hy lạp, thậm chí sách 2Mcb cùng sách Khôn Ngoan được soạn thẳng bằng tiếng Hy lạp.

Bằng những kỹ càng không giống nhau cùng ngơi nghỉ các Lever không giống nhau, cũng như qua hầu hết đường không giống nhau như: thương thơm mại, dạy dỗ, du lịch… fan Do Thái chịu đựng tác động do một nhân loại hoàn toàn biệt lập so với mọi điều cơ mà phần nhiều các sách Cựu Ước biểu đạt.

Nhờ khối hệ thống mặt đường giao thông vận tải được tín đồ Rôma thiết kế sau trận chiến tnhãi con chấm dứt, vấn đề buôn bán của người Do Thái tương tự như câu hỏi truyền giáo cải tiến và phát triển dựa vào những trục lộ giao thông này. Do tỷ lệ số lượng dân sinh sum sê trong những tỉnh thành, buộc phải các đơn vị truyền đạo cũng năng ttiết giảng tại đây bởi vì hướng đến một số lượng đông các thính đưa. Do vậy những cộng đoàn Kisơn hữu nhưng mà Tân ước đề cập đến cũng có mặt hết sức sớm trong số thị thành.

Sau 300 năm nỗ lực Hy hóa trên toàn đế quốc, cuộc sống trộn tạp thân các dung nhan dân không giống nhau vào thị thành được xem là điểm thành công vào nỗ lực cố gắng nầy. về phầ đế quốc Rôma, vấn đề phân phân phát khu đất đai chiếm hữu được từ tay tín đồ Hy lạp mang lại lính tráng nlỗi phần ttận hưởng sau cuộc chiến để làm cho thế lực người Rôma ko kết thúc lớn mạnh bên trên toàn khu vực. Hơn vắt, trong một vài ba thành phố dẫu là bạn Do Thái nhưng mà vẫn có thể có quốc tịch Rôma.

Việc xáo trộn các sắc dân cũng như sự năng hễ của mình trong những thành phố, dẫn tới việc hiện ra các đoàn hội tất cả và một chủ đích, ví dụ như: những hiệp hội thể dục thể thao, các nghiệp đoàn, những tổ chức triển khai tmùi hương mại, những hội đoàn tôn giáo đến mọi tín đồ gia dụng khác gồm có nghi lễ nơi công cộng, những câu lạc bộ cho người già cũng tương tự trẻ…

Phong trào bài xích Do Thái xảy ra mọi nơi trong đế quốc. Tuy nhiên, chúng ta được luật pháp của Caesar bảo đảm, và cũng theo thiết chế kia, các Kiđánh hữu được thoải mái sinh sống niềm tin của bản thân mình. Nhưng khi các cùng đoàn Kisơn hữu dân nước ngoài (nơi bắt đầu Do Thái) càng ngày càng lớn mạnh, chúng ta bị tẩy cgiỏi với xua trừ thoát khỏi những hội đường Do Thái (Cv 28,22). Trong toàn cảnh bi thảm ấy, chủ yếu thánh Phêrô vào tlỗi thứ nhất đã yên ủi cùng bảo ban các tín hữu như là “khách lạ với tín đồ lữ hành” (1Pr 2,11); Hay những bạn “bị vu oan giáng họa là gian ác” (1Pr 2,12) xuất xắc “kẻ bị sỉ nhục” (1Pr 3,9); lá thỏng như một lời bảo đảm an toàn rằng chúng ta là “nòi giống được tuyển lựa chọn, mặt hàng tứ tế vương vãi đưa, dân thánh, dân riêng rẽ của Thiên Chúa” (1Pr 2, 9-10).

Thành phần cấu trúc bắt buộc các cùng đoàn Kitô hữu thời sơ khai đa dạng: kẻ giàu, bạn nghèo, gồm cả những người dân quân lính, ách thống trị quý tộc và trung lưu. Chính chính vì như thế đang xảy ra sự phân biệt đối xử khi tập họp nhau nhằm bẻ bánh: người giàu thì tập trung lại với nhau ăn uống dư quá, đang khi kẻ túng bấn tuyệt bầy tớ thì chẳng bao gồm gì để nạp năng lượng. Thánh Phaolo đã lên án lối sinh sống đưa hình này. (1Cr 11, 17-22).

IV. THẾ GIỚI TÔN GIÁO VÀ TRIẾT HỌC THỜI TÂN ƯỚC

 1. Thế giới tôn giáo Do Thái

Với sắc chỉ của vua Kyro, Đế quốc Ba Tư, dân Do thái được hồi mùi hương trsinh hoạt về Giêrusalem, sau một hành trình dài lưu đày thật nhiều năm tại Babylon. Đền thờ được tái thiết, các nghi lễ từ từ được hồi phục, những sưu tập về phần lớn lời ghê, lời nguyện cầu, những suy niệm được ghi chép lại hoặc soạn bắt đầu. câu hỏi dạy dỗ trong số hội con đường cũng được thắt chặt và chấn chỉnh lại. Tất cả những cố gắng kia đã tạo ra một sắc đẹp màu tôn giáo vào cuộc sống đời thường tín đồ Do thái. Việc search thấy và mang đến công bố lại những sách luật thời bốn tế Et-ra (Nkm 8,1 – 9,37) khoảng năm 400 Tcông nhân đã khiến cho công cụ Mô sê biến “kyên chỉ nam” đến cuộc sống người Do thái, có đạm tính tôn giáo với cùng một ý thức vào Thiên Chúa độc nhất vô nhị.

Việc giải thích để áp dụng vẻ ngoài Mô sê vào cuộc sống hằng ngày khi đó trnghỉ ngơi yêu cầu hết sức quan trọng. Điều ấy làm cho nẩy sinc phần lớn xu hướng không giống nhau vào bài toán lý giải lao lý như: đội Phariseu, đội Biệt Phái, đội Sađucêô, nhóm Esseni, đội Herodiano,…

2. Thế giới triết học

Học ttiết Platon (427 – 347 TCN)

Học thuyết Platon quan niệm rằng vào trái đất này, tất cả phần lớn gì con fan bắt gặp chỉ cần dòng bóng được pngóng chiếu ra xuất phát từ 1 trái đất thật khác, vị trí tất cả sự hiện hữu của nét đẹp và thực sự tuyệt vời và hoàn hảo nhất. Để hoàn tất vận mệnh của chính bản thân mình, mỗi cá nhân nên thoát thoát ra khỏi quả đât thiết bị hóa học này để tiến về địa điểm ở thực sự của mình là “một nhân loại khác”.

Thánh Gioan có thể Chịu đựng ảnh hưởng tứ tưởng này Khi trình diễn nhân loại trần gian này đối nghịch cùng với quả đât trờ cao. Gioan còn minh chứng về một ĐGS tới từ ttránh cao nhằm mạc khải mọi thực trên đích thực (Ga 3,31; 1,9; 4,23).

Hệ phái Xinic – khuyển nho thuyết

Đây là một trong môn đồ không giống của Socrates, ông nhà trương một cuộc sống thanh sạch và trở lại với quả đât tự nhiên Khi phủ nhận những thỏa ước đưa chế tác. Đối tượng lan truyền của hệ phái này không hẳn là giới sinh viên tuyệt học tập trả, mà lại là giới dân gian, bên quê hóa học phác hoạ. Để thu phục tín đồ nghe, bọn họ không công ty trương dùng tấn công đấm đá bạo lực, nhưng mà là đông đảo bài bác tmáu pháp môn sư phạm dưới hình thức phần đông cuộc đối thoại mang ý nghĩa hùng biện. Thuật hung biện này được thấy lộ diện không ít vào biện pháp lập luận của thánh Phaolo (Rm 3, 1-9; 27-31).

Hệ phái Epicure (342 – 270 TCN) – hệ phái khoái lạc

Theo ánh nhìn hiện nay, hệ phái Epicure ám chỉ những người dân đề cao quan hệ giới tính xác làm thịt, nhất là những cảm giác sướng mang lại từ những việc ẩm thực. tuy nhiên, từ xuất xứ, hệ phái này là những người dân đạo hạnh, đáng yêu trọng. Đang Khi cố gắng nỗ lực giải thiên toàn bộ mọi lịch sử một thời và gần như gì là trừu tượng, chúng ta chủ trương dựa vào cảm xúc để Review sự thật: tình cảm cùng cảm thú tri giác thì an toàn. Triết tmáu này nhằm giải phòn bé tín đồ ngoài sự lo lắng và mê tín. Thế nên, so với bọn họ, tôn giáo là ăn hại. Họ khích lệ các cuộc họp kín trong tình bạn bè với pmùi hương châm: “mỗi cá nhân rất nhiều quan tâm đến đều bạn.”

Không lại gì Khi bọn họ giễu Phaolo vày nghe ông giảng sinh hoạt Athena về sự việc hiện hữu của Thiên Chúa cùng sự phục sinh của không ít kẻ bị tiêu diệt (Cv 17, 18-32). Chính thánh Phaolo Khi nói về sự phục sinc của Chúa Kiđánh chịu đóng đinch sẽ khẳng định rằng kia là sự việc rồ dại đối với bạn Hy lạp. (1Cr 1,23)

Hệ phái Stoicisme – công ty nghĩa tự khắc kỷ

Đây là lý thuyết vì Zenon (333-264 TCN) chủ xướng. Ông công ty trương nhân tình là sự việc thiện nay độc nhất vô nhị với coi ngoài trái đất này là 1 trong tổ chức duy nhất được linch hoạt bởi vì hồn của trái đất. Logos hoặc lý trí thần linh là nguyên tắc trả lời đa số sự.

Hệ phái này khước từ sự hiện hữu của trái đất những ý tưởng phát minh nlỗi chủ trương của Platon cùng nhận định rằng cảm tính cũng giống như đê mê chỉ nên gần như tâm trạng bệnh lý nhưng đa số tín đồ đề xuất thoát thoát ra khỏi. Chính khối hệ thống những ý tưởng phát minh góp củng núm những quý giá luân lý với tính từ chủ.

Thánh Phaolo có thể đã trở nên tác động của bốn tưởng phái khắc kỷ trong bài diễn văn uống tường thuật lại.